Minister van Justitie en Veiligheid: mentaliteitsomslag nodig tegen criminele uitbuiting

Gepubliceerd op 15 september 2022
Minister van Justitie en Veiligheid: mentaliteitsomslag nodig tegen criminele uitbuiting

Er is een mentaliteitsomslag nodig als het gaat om criminele uitbuiting van jongeren, schrijft minister Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) in antwoord op Kamervragen over onderzoek van het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel (CKM). Uit dat onderzoek blijkt dat er in Nederland vermoedelijk duizenden slachtoffers zijn die drugspakketjes moeten afleveren, geld moeten witwassen of andere strafbare feiten moeten plegen. Op dit moment lopen zij vooral het risico om als ‘jonge (drugs)crimineel’ te worden gezien en niet te worden beschermd als mogelijk slachtoffer van mensenhandel. CKM-woordvoerder Shamir Ceuleers: ”We zijn blij dat de minister inziet dat we met andere ogen moeten kijken naar slachtoffers van criminele uitbuiting, en daarmee naar de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Nu komt het aan op de concrete uitwerking van dit besef in beleid.”

De minister erkent dat de uitbuiting van jongeren onderdeel uitmaakt van de modus operandi van de ondermijnende georganiseerde criminaliteit en dat er in de aanpak daarvan dan ook aandacht moet zijn voor deze vorm van mensenhandel. Ceuleers: “Daar zijn we blij mee, want het besef dat niet iedereen vrijwillig in de criminaliteit zit, is een essentiële eerste stap om slachtoffers te kunnen herkennen.” Minister Yeşilgöz-Zegerius neemt daarnaast het advies over om te leren van buitenlandse ervaringen, en zal onder meer lering trekken van de succesvolle aanpak van criminele uitbuiting in het Verenigd Koninkrijk.
 
Het CKM roept de minister op om zo snel mogelijk met een gericht plan van aanpak te komen hoe criminele uitbuiting te bestrijden. Zij geeft aan dat hiervoor zowel in de aanpak van ondermijning als in die van mensenhandel al aandacht is, zonder dat zij hier concreet in wordt. Dat dit urgent is blijkt uit het feit dat nog dit jaar in 15 gemeenten wordt gestart met het project ‘Preventie met Gezag’. Ceuleers: "De minister lijkt aan te geven dat ook daarin rekening wordt gehouden met de risico’s van criminele uitbuiting, maar de grote vraag blijft hoe. De beantwoording schept verwachtingen en roept tegelijkertijd vragen op. Daarom zijn we erg benieuwd naar de uitwerking." Preventie neemt een centrale rol in binnen de kabinetsaanpak van ondermijnende criminaliteit, jeugdcriminaliteit en mensenhandel, zo schrijft de minister. Ceuleers: “Preventie is belangrijk, maar waar ik me zorgen om maak, zijn de vele jongeren die nú in een uitbuitingssituatie zitten. Hoe halen we hen eruit voordat zij zelf ‘zware jongens' worden?”

Het CKM gaat uit van minstens 2.500 Nederlandse slachtoffers van criminele uitbuiting in de afgelopen twee jaren, terwijl er in de officiële registraties bij het Coördinatiecentrum Mensenhandel (CoMensha) in die periode slechts 68 gevallen van Nederlandse slachtoffers bekend waren (namelijk 29 in 2019 en 39 in 2020[1]). In de antwoorden op de Kamervragen van Mutluer (PvdA) en van Verkuijlen (VVD) en Bikker (ChristenUnie) schrijft de Minister dat CoMensha tussen 2016 en 2020 zicht had op 672 slachtoffers van criminele uitbuiting. Dit antwoord levert echter een vertekend beeld op, omdat dat vooral buitenlandse slachtoffers van criminele uitbuiting zijn, en niet de Nederlandse slachtoffers waar het CKM-onderzoek zich op richt.

In het najaar publiceert het CKM een rapport over de opsporing en vervolging van criminele uitbuiting. In 2023 start een landelijk online platform voor slachtoffers en professionals om slachtoffers beter te ondersteunen en hen te helpen uit onveilige situaties te komen. Beide projecten worden mogelijk gemaakt door het Ministerie van Justitie en Veiligheid.

[1] Bron: Schriftelijke informatie van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen d.d. 22 december 2021.

Meer informatie

Alle publicaties en projecten over criminele uitbuiting.

Volg ons op

Onderdeel van

Wij worden gesteund door

SteunOns